Ban Kinh tế Trung ương tổ chức tọa đàm phục vụ sơ kết, tổng kết Chỉ thị số 16-CT/TW của Ban Bí thư

Tiếp tục chương trình tọa đàm về lao động, sáng ngày 24-9-2019, Ban Kinh tế Trung ương tổ chức tọa đàm phục vụ sơ kết, tổng kết Chỉ thị số 16-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác đưa người lao động và chuyên gia Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Tham dự và chủ trì Hội nghị có đồng chí Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các Ban, Bộ, ngành liên quan; các đồng chí đại diện các vụ, đơn vị của Ban Kinh tế Trung ương; đại diện các Sở Lao động, Thương binh và Xã hội của một số địa phương; đại diện một số doanh nghiệp.

Đồng chí Phó Trưởng Ban Nguyễn Hồng Sơn chủ trì tọa đàm

Đồng chí Phó Trưởng Ban Nguyễn Hồng Sơn đã gợi mở các vấn đề để các đại biểu thảo luận với tinh thần cởi mở, sâu sắc. Theo đồng chí, việc đưa người lao động ra nước ngoài chỉ chú trọng đào tạo ngoại ngữ, chưa chú trong đào tạo văn hóa. Thảo luận về khắc phục những hạn chế trong Chỉ thị. Việc thực hiện Chỉ thị ở các cấp ủy đảng và địa phương, khắc phục tồn tại với những chỉ số có thể đo lường, so sánh được. Việc nâng cao nhận thức cho đảng viên và nhân dân thông qua công tác tuyên truyền cần được đánh giá chính xác. Việc phối hợp giữa các ban, bộ, ngành, địa phương cũng cần làm rõ.

Đồng chí Đoàn Ngọc Xuân, Vụ trưởng Vụ Xã hội phát biểu chào mừng

Đồng chí Nguyễn Tấn Trung, Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao trình bày tham luận phân tích về vấn đề lao động nước ngoài bỏ hợp đồng. Đây là thực trạng đã xảy ra trong những năm qua, trong có nhiều lao động bất hợp pháp ở lại. Các nước thắt chặt visa nhưng lao động lại dùng cách khác để sang nước ngoài lao động. Lao động thì đã có tay nghề, và chủ sử dụng cũng muốn họ ở lại. Bản chất là hai bên cùng có lợi nhưng làm sao để hợp pháp. Đây là vấn đề không dễ giải quyết, chúng ta đang từng bước dùng nhiều biện pháp để khắc phục vấn đề này. Tham luận nêu ra nhưng nguyên nhân lao động bỏ hợp đồng, ở lại nước sở lại, trong đó hệ thống những nguyên nhân trực tiếp, gián tiếp; đề ra giải pháp khắc phục. Quan trọng là nhận thức và sự tuân thủ của các doanh nghiệp và người lao động.

Đồng chí Nguyễn Tấn Trung, Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao trình bày tham luận

 Đồng chí Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu lao động đã thảo luận về công tác xuất khẩu lao động trong tình hình hiện nay. Theo đồng chí, chúng ta không thể ép được doanh nghiệp nước ngoài nhận những lao động không phù hợp với mong muốn của họ, dù chúng ta rất muốn xuất khẩu nhiều lao động. Trong số lao động của ta có một số lao động phổ thông, không đáp ứng được nhu cầu của thế giới, nhất là các nước phát triển. Chúng ta cần nhìn nhận xu hướng của các nước tiếp nhận rồi lập quy hoạch của chúng ta. Một vấn đề nữa cần quan tâm là vấn đề dạy nghề cho lao động ở nước ngoài. Chúng ta cố gắng đưa lao động có tay nghề sao các nước để làm việc, nhưng gặp một số vấn đề về thủ tục, trong đó có vấn đề đào tạo ở các trường dạy nghề. Tuy chúng ta cố gắng đáp ứng tiêu chuẩn của nước ngoài, nhưng vẫn xảy ra một số vướng mắc mà ta phải tích cực giải quyết.

Đồng chí Nguyễn Ngọc Quỳnh, Phó Chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu lao động phát biểu tham luận

Tại tọa đàm, dưới góc nhìn của địa phương, đại diện tỉnh Hà Giang đề cập đến vấn đề lao động ở vùng biên giới. Hà Giang là một tỉnh có nhiều lao động làm việc ở vùng biên. Tuy phong tục tập quán khác nhau nhưng cũng có nhiều nét tương đồng, lao động chủ yếu là nông lâm nghiệp, tay nghề không yêu cầu cao. Họ cũng không thường bị rủi ro như quịt tiền công, bạo hành.. Tuy nhiên nếu vào sâu các xã cách xa vùng biên thì có những rủi ro xảy ra. Tuy đã có sự phối hợp từ phía bạn, nhưng những câu chuyện không tốt vẫn diễn ra, rủi ro, tai nạn lao động cũng xảy ra. Những lao động này trái phép nên ta cũng khó quản lý. Những năm qua, chính quyền tỉnh Hà Giang đã chủ động xúc tiến với Vân Nam, Quảng Tây Trung Quốc ký kết thỏa thuận quản lý lao động qua biên giới, đã có sự tham gia của nhiều cấp ngành cả hai bên để bảo vệ quyền lợi lao động Việt Nam.

Đại diện tỉnh Hà Giang phát biểu thảo luận

Tại buổi tọa đàm, các đại biểu đã thảo luận sâu, nhìn nhận từ các mặt của vấn đề lao động người Việt Nam làm việc ở nước ngoài. Đây là vấn đề đã tồn tại nhiều năm, đã có sự cố xảy ra và còn nhiều tồn tại cần giải quyết. Để khắc phục triệt để các rủi ro là bài toán khó, nhất là khi chúng ta khó có thể có thông tin chính xác về các tình hình lao động làm việc trai phép ở nước ngoài. Dù là lao động làm việc ở các nước tiên tiến, có trình độ tay nghề kỹ thuật cao, cho đến lao động phổ thông làm các công việc chân tay thì chúng ta vẫn cần những biện pháp bảo vệ tốt cho họ. Giải pháp chính chúng ta cần làm là tăng cường nhận thức của doanh nghiệp và lao động; đào tạo kỹ càng cho lao động về mọi vấn đề liên quan; tăng cường phối hợp hiệu quả giữa các cấp, các ngành địa phương và doanh nghiệp xuất khẩu lao động.

Kết luận tọa đàm, đồng chí Phó Trưởng Ban Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh, tọa đàm đã thu được nhiều ý kiến đa dạng, tạo nên bức tranh về lao động ở nước ngoài thời gian qua. Các tham luận đều cho thấy sự tích cực của Chỉ thị 16, khi thị trường mở rộng, chất lượng lao động tăng, góp phần cải thiện đời sống người lao động, cải thiện kinh tế - xã hội địa phương. Chúng ta đã có biện pháp sử dụng lao động sau khi về nước và một số kết quả khác. Đã có sự quán triệt và tích cực vào cuộc của các bộ, ngành trong cả nước. Tuy nhiên, đồng chí cũng chỉ ra một số hạn chế: thị trường lao động còn nhỏ so với nhu cầu; hiện trạng vi phạm pháp luật của người lao động và doanh nghiệp tiếp tục tăng, tạo ra một số hệ quả xấu. Công tác thông tin, tuyên truyền chưa rộng khắp; hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện; quản lý nhà nước chưa đủ mạnh, công tác thanh tra, kiểm tra, cấp giấy phép còn bất cập; công tác quản lý lao động biên giới còn hạn chế. Công tác hỗ trợ cho lao động sau khi về nước còn bất cập. Một số giải pháp được đề ra là: Đẩy mạnh đổi mới thông tin tuyên truyền; tăng cường hoàn thiện hệ thống pháp luật; tăng cường quản lý nhà nước về cấp phép, quy định trách nhiệm, phối hợp, thanh tra, quy hoạch… Tăng cường hợp tác với các nước sở tại để quản lý người lao động. Bên cạnh đó, cần đổi mới công tác đào tạo cho sát với thực tế, đào tạo văn hóa, pháp luật nước sở tại. Quan tâm đến lao động khi về nước; đẩy mạnh thông tin dữ liệu, các chương trình thí điểm…

Quang cảnh tọa đàm