Tổng kết 15 năm ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện Nghị quyết 37-NQ-TW của Bộ Chính trị

Thực hiện Kế hoạch số 01-KH/BCĐ ngày 23-4-2019 của Ban Chỉ đạo tổng kết Nghị quyết 37-NQ/TW của Bộ Chính trị; nhằm đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ Chính trị, sáng ngày 20-9-2019, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức Hội nghị "Tổng kết 15 năm ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện Nghị quyết 37-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng Trung du và miền núi Bắc bộ đến năm 2020".

Đồng chí Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, Tổ trưởng Tổ biên tập tổng kết Nghị quyết 37

phát biểu kết luận

 

Tham dự Hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, Tổ trưởng Tổ biên tập tổng kết Nghị quyết 37; Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các Ban, Bộ, ngành liên quan; các đồng chí đại diện các vụ, đơn vị của Ban Kinh tế Trung ương; các cục, vụ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; các đồng chí Đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn của các địa phương.

Nghị quyết quan trọng đối với ngành nông nghiệp

Phát biểu Khai mạc Hội nghị, đồng chí Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh, sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 37, nông nghiệp, nông thôn vùng Trung du và miền núi Bắc bộ đã đạt được nhiều kết quả tốt. Vùng đã phát triển vùng cây ăn quả lớn, vùng chè lớn nhất cả nước; Hình thành địa bàn chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao. Nhiều địa phương trong vùng đã nuôi trồng thủy sản, trở thành nghề làm giàu của đồng bào miền núi. Lâm nghiệp phát triển tốt, đưa vùng thành địa bàn lâm nghiệp phát triển của cả nước.

Đồng chí Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu khai mạc

Tuy nhiên đồng chí cũng cho rằng, đây là vùng có địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn. Việc đổi mới các mô hình nông nghiệp còn chậm, giá trị gia tăng thấp, tỷ lệ đạt tiêu chí nông thôn mới thấp. Vùng cũng thường xảy ra thiên tai như lũ ống, lũ quét… đây là khó khăn lớn với ngành nông nghiệp. Đồng chí cho rằng, Hội nghị tổng kết của ngành nông nghiệp được tổ chức sẽ thu được nhiều ý kiến có giá trị, góp phần vào tổng kết Nghị quyết 37. Đồng chí cảm ơn Ban Kinh tế Trung ương và toàn ngành nông nghiệp, mong muốn nhận được nhiều tham luận chất lượng cao.

Đồng chí Nguyễn Văn Việt, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trình bày Báo cáo tóm tắt tổng kết 15 năm ngành nông nghiệp thực hiện Nghị quyết 37

Hội thảo đã nghe các các tham luận về tình hình thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ Chính trị. Đồng chí Nguyễn Văn Việt, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã trình bày Báo cáo tóm tắt tổng kết 15 năm ngành nông nghiệp thực hiện Nghị quyết 37. Ngay từ ban đầu, xác định tầm quan trọng của việc thực hiện Nghị quyết, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã bám sát Chương trình hành động của Chính phủ, xây dựng chương trình hành động của Bộ nhằm chỉ đạo, điều hành hoạt động quản lý và phát triển nông nghiệp, nông thôn vùng Trung du và miền núi Bắc bộ, làm căn cứ cho các địa phương định hướng thực hiện Nghị quyết. Bộ đã ban hành 1 Nghị định và 13 quyết định; 10 thông tư về cơ chế chính sách phát triển nông nghiệp cho các vùng khó khăn.

Đồng chí Nguyễn Đức Vinh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang

trình bày tham luận

 

Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 37, ngành nông nghiệp đã đạt được những kết quả nổi bật: Đã rà soát, điều chỉnh bổ sung Quy hoạch phát triển nông nghiệp, nông thôn vùng Trung du và miền núi Bắc bộ, tổ chức triển khai thực hiện 29 quy hoạch vùng. Các quy hoạch đã bám sát yêu cầu về định hướng phát triển vùng, xác định rõ cây trồng, vật nuôi, thủy sản chủ lực của vùng; phát huy lợi thế cạnh tranh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chủ động đầu tư cho xây dựng kết cấu hạ tầng nông nghiệp của vùng Trung du và miền núi Bắc bộ với tổng kinh phí và 18,235 tỷ đồng, bằng 16,4% vốn do Bộ quản lý. Hiện Bộ vẫn đang triển khai các dụ án lớn ở vùng này. Việc xây dựng, nâng cấp và hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông nghiệp cho vùng đã giúp cấp nước ổn định và đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp của người dân.

Đồng chí Nguyễn Thành Công - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La phát biểu tham luận

 

Sản xuất nông nghiệp đã có bước chuyển đổi tích cực sang sản xuất hàng hóa, thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng. từ giai đoan 2004 đến 2018, tốc độ tăng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp của vùng đạt bình quân 4,87%/năm, so với 4,6%/năm của cả nước thì đây là tiến bộ đáng kể. Về trồng trọt, đã hình thành một số vùng cây sản xuất hàng hóa như chè, lúa, cây ăn quả… Chăn nuôi cũng dần chuyển sang tập trung; thủy sản tiếp tục phát triển; lâm nghiệp tăng trưởng ổn định. Người nông dân phát huy vai trò chủ thể, tích cực tham gia chuỗi giá trị, thu nhập, đời sống tăng lên rõ rệt.

Đồng chí Phạm Văn Sỹ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên phát biểu ý kiến

Tuy có một số hạn chế như sản xuất nông nghiệp vẫn nhỏ lẻ, cơ cấu lại còn chậm, nhưng với tình hình thực tế về tự nhiên, xã hội, 15 năm thực hiện Nghị quyết 37 là thành công với ngành nông nghiệp. Sắp tới, ngành sẽ có các giải pháp để phát triển nông nghiệp cho vùng Trung du và miền núi Bắc bộ. Tập trung phát triển các sản phẩm chủ lực; tăng cường hợp tác, liên kết trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ; xây dựng thương hiệu; đẩy mạnh tham gia chuỗi giá trị nông sản... Tiếp tục đầu tư các công trình thủy lợi, tích cực phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu.

Ý kiến từ thực tiễn của các địa phương

Trong tham luận của mình, đồng chí Nguyễn Đức Vinh - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang trình bày tình hình về phát triển các sản phẩm chăn nuôi chủ lực như trâu, bò, nuôi ong… Tỉnh đã có chương trình phát triển gia súc, và cho đến giờ Hà Giang đã đạt 300.000 con. Như vậy, với một tỉnh miền núi mà có số lượng gia súc tương đối lớn là thành công. Tỉnh đã phát triển mạnh nuôi ong lấy mật, việc quan trọng là xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý. Việc phát triển các cây trồng để nuôi ong là để bảo vệ người dân, nhưng hiện nay cũng gặp một số khó khăn để phát triển. Hà Giang cũng đã phát triển nhiều ngành hàng đặc thù như trồng cỏ, ngô, phát triển gia súc… Kinh nghiệm của Hà Giang là tập trung nguồn lực bằng hình thức tín dụng hóa. Về vấn đề này, Hà Giang cũng đề nghị tiếp tục giúp đỡ tỉnh về ứng dụng khoa học, công nghệ cao vào chăn nuôi. Đồng thời cần đẩy mạnh chính sách để những tỉnh vùng cao phát triển nông nghiệp hàng hóa, gắn liên kết bốn nhà để phát triển.

Đại diện Tổng Cục Lâm nghiệp phát biểu ý kiến

Đồng chí Nguyễn Thành Công - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La đã báo cáo tình hình nông ngiệp của tỉnh. Sơn La đã tập trung chuyển đổi dựa trên ba mặt mạnh: diện tích lớn, độ cao tốt, đất dày. Sơn La đã chuyển đổi những cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, giảm diện tích trồng ngô. Đạt được thành tích này, Sơn La đã xây dựng những mô hình điểm, rút ra giống nào phù hợp với tỉnh để chuyển đổi. Sơn La đã có hướng đi phát triển cây ăn quả toàn diện, hiệu quả. Để được như vậy, Sơn La đã tổ chức sản xuất tốt và quyết tâm cao. Trong thực hiện Nghị quyết 37, Sơn La đã có cách làm sáng tạo là tổ chức các tuần lễ nông sản, vừa đảm bảo nguyên liệu cho các nhà máy, lại thúc đẩy xuất khẩu. Tỉnh Sơn La cũng nêu những kinh nghiệm của mình trong xây dựng chính sách để thực hiện Nghị quyết 37. Trong đó, Sơn La đã hỗ trợ tốt các hợp tác xã trong các sản phẩm, hỗ trợ các giai đoạn phát triển với các chính sách được thực hiện tốt. Tỉnh cũng đề nghị nên tiếp tục xây dựng cụm chính sách cho tổ chức thực hiện NQ 37 một cách tập trung, có hiệu quả thành từng vùng hỗ trợ phát triển.

Thảo luận về tình hình của các địa phương, đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Tuyên Quang nêu lên thành công trong nông nghiệp và trong xây dựng nông thôn mới. Tuyên Quang đã có đề nghị các ban bộ ngành và Chính phủ tiếp tục giúp đỡ Tuyên Quang trong vấn đề về lâm nghiệp. Đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lai Châu trao đổi về đảm bảo quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kinh tế. Đồng chí Phạm Văn Sỹ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên nêu lên những kết quả của tỉnh trong xây dựng nông thôn mới. Tỉnh phấn đấu đến năm 2020 có thêm một huyện đạt huyện nông thôn mới. Trong những năm vừa qua, bên cạnh việc phát triển công nghiệp, Thái Nguyên rất quan tâm đến phát triển nông thôn, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm. Tuy nhiên, tỉnh vẫn còn một số địa bàn khó khăn, còn 5 xã còn ít tiêu chí. Tỉnh đề nghị Chính phủ cần quan tâm đầu tư nhiều hơn cho cơ sở hạ tầng, đây là cơ sở để thúc đẩy kinh tế nông nghiệp; Quy hoạch phát triển rừng gắn với phát triển kinh tế - xã hội; giúp đỡ người dân khu vực rừng...

Nghị quyết 37 đã thực sự đi vào cuộc sống

Tại Hội thảo, các đại biểu đến từ các cục, vụ của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tập trung thảo luận và làm rõ những nhóm vấn đề trong thực hiện Nghị quyết 37 thuộc các phân ngành của nông nghiệp như thủy lợi, lâm nghiệp, chống thiên tai, biến đổi khí hậu… Đại diện Tổng Cục Lâm nghiệp đề nghị, cần bổ sung rừng là cơ sở hạ tầng. Trong vùng, lâm nghiệp đóng vai trò quan trọng, nhưng cùng với đó, ngành lâm nghiệp cũng có nhiều khó khăn, trong đó có suy thoái đất. Đại diện Tổng Cục Phòng chống thiên tai đề nghị, cần tăng cường công tác ứng phó với thiên tai, bố trí, sắp xếp lại dân cư trong vùng. Các đại diện từ các sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn một số tỉnh trong vùng cũng đã trình bày về kết quả thực hiện nghị quyết ở địa phương mình, nêu ra các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất hướng khắc phục. Bên cạnh đó, các tham luận cũng đề cập đến những ngành hàng chủ lực, các sản phẩm và thương hiệu của các tỉnh. Làm thế nào để tìm được đầu ra, thị trường ổn định để tiêu thụ hàng hóa của bà con vùng Trung du và miền núi Bắc bộ, tháo gỡ khó khăn về nông nghiệp cho một số địa phương vùng cao. Bài toán trồng cây gì, nuôi con gì cũng được thảo luận sôi nổi, bởi đặc thù của vùng là địa hình phức tạp, sản xuất còn nhỏ lẻ. Các giải pháp để thực hiện xây dựng nông thôn mới ở các tỉnh trong vùng cũng được các đại biểu thảo luận, đưa ra nhiều ý kiến có tình thực tiễn cao. Công tác tuyên truyền cơ chế chính sách, đảm bảo quốc phòng, an ninh cho đồng bào trong vùng cũng là chủ đề được các đại biểu quan tâm.

Cũng tại Hội nghị, đồng chí Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhấn mạnh vai trò cấp ủy đảng, người đứng đầu các địa phương, vai trò của các doanh nghiệp liên kết. Các địa phương có lợi thế đã làm tốt rồi nhưng vẫn còn dư địa, cần tiếp tục chuyển đổi, đưa công nghệ vào. Đồng chí cho rằng, các nông sản đều khan hiếm, chỉ thiếu gỗ, đây là lợi thế lớn cho vùng. Đối với lâm nghiệp, cần có chính sách trồng rừng. Theo đồng chí, cần đảm bảo vấn đề xây dựng nông thôn mới trong vùng. Vùng tuy khó khăn nhưng đã rất cố gắng trong xây dựng nông thôn mới, đáp ứng các tiêu chí, trong điều kiện hạ tầng khó khăn. Đồng chí cũng nhấn mạnh vấn đề đặc sản của các tỉnh trung du và miền núi Bắc Bộ cần phát triển mạnh hơn. Cần quan tâm hơn đến công tác phòng chống thiên tai, đặc biệt là sau lũ, bởi đây là điều ảnh hưởng rất lớn tới vùng. Đồng chí cũng đề nghị vùng cần có Nghị quyết mới, các tỉnh có chính sách đặc thù để tiếp tục phát triển.

Đại diện Tổng cục Phòng chống thiên tai phát biểu ý kiến

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương đánh giá cao sự chuẩn bị của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cảm ơn các đại biểu từ Bộ và địa phương đã tham gia những ý kiến sâu sắc. Đồng chí nhấn mạnh, các ý kiến tham luận đã đưa ra quan điểm, mục tiêu và giải pháp cho tình hình sắp tới. Đồng chí khẳng định, Nghị quyết 37 đã thực sự đi vào cuộc sống, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Đã hình thành các vùng chuyên canh, sản xuất có giá trị gia tăng cao, gắn với thị trường tiêu thụ. Tỷ lệ che phủ rừng cao, bảo vệ môi trường. Xuất hiện hiện mô hình sản xuất mới, thực hiện chương trình nông thôn mới được thực hiện tốt. Ứng dụng khoa học công nghệ được chú trọng. Sự phát triển của ngành nông nghiệp góp phần nâng cao cuộc sống của người dân, đảm bảo quốc phòng an ninh. Đồng chí đánh giá cao vai trò lãnh đạo của Bộ Nông nghiệp và các địa phương.

Tuy nhiên đồng chí cũng cho rằng, có thể thấy chúng ta còn nhiều hạn chế. Đây là vùng nghèo và có nhiều khó khăn, nhưng chúng ta phải thấy rằng đây là vùng đẩm bảo môi trường sinh thái cho đồng bằng sông Hồng và cho cả nước, đảm bảo quốc phòng, an ninh, vùng có nhiều di sản văn hóa, nhiều đồng bào dân tộc. Mặc dù khó khăn nhưng đây là vùng có lợi thế phát triển, nhất là nông nghiệp. Đồng chí nhấn mạnh trong tương lai, nông nghiệp vẫn là quan trọng trong bối cảnh mới.

Đồng chí Nguyễn Hồng Sơn đã nêu lên những điểm cần làm rõ hơn để có dữ liệu cho báo cáo Tổng kết Nghị quyết 37 của Trung ương:

- Đánh giá cụ thể hơn trong chính sách đặc thù với nông thôn, làm rõ sự phù hợp về cơ chế chính sách, nguồn lực, tổ chức thực hiện…Từ đó, đề xuất các chính sách cụ thể mới.

- Đánh gía sâu hơn, cụ thể hơn về các nguồn lực, đặc biệt về tài chính, so sánh với cả nước, đề xuất nguồn lực cho giai đoạn tiếp theo đến 2030.

- Đánh giá sâu hơn, cụ thể hơn các mô hình sản xuất kinh doanh trong vùng, đề xuất các mô hình sản xuất kinh doanh. Quan tâm tới liên kết các địa phương.

- Xác định rõ nét hơn tiềm năng, lợi thế trong phát triển nông thôn, từ đó, phát triển công nghiệp và dịch vụ, du lịch, đặc biệt là kinh tế cửa khẩu; ứng dụng thành tựu của cách mạng 4.0 vào sản xuất nông nghiệp.

- Xác định rõ giải pháp về phòng chống thiên tai.

- Đề nghị bổ sung thêm các dự báo về tốc độ tăng trưởng từng lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi…

- Nêu rõ sự phối kết hợp giữa các bộ ngành với sự phát triển trong vùng

- Đề nghị tổng kết các mô hình tốt, cách làm hay của các địa phương.

Đồng chí Nguyễn Hồng Sơn đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoàn thiện báo cáo, tập trung vào quan điểm, các định hướng phát triển cũng như đề xuất các chương trình cụ thể đến năm 2030. 

Quang cảnh Hội nghị

 

Trung tâm TTPT&DBKT