Hồ Chí Minh qua góc nhìn của bạn bè quốc tế

Nhân dịp kỷ niệm 131 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2021), kinhtetrunguong.vn trân trọng giới thiệu một số bài viết về Người.

Thế kỷ XX đi qua, tên tuổi Hồ Chí Minh đã đi vào lịch sử với vai trò một nhà hoạt động chính trị lỗi lạc của phong trào cộng sản quốc tế, một lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam. Ở Người là sự hội tụ những tinh hoa, khí phách của dân tộc, trí tuệ của thời đại. Nhân loại tiến bộ trên thế giới đã tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là "Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất" vì những cống hiến xuất sắc của Người cho sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đoàn nhà báo của Đảng Cộng sản I-ta-li-a (tháng 5-1959). Ảnh tư liệu

Hiến dâng cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng, Người ra đi tìm đường cứu nước trong cảnh "phận nghèo nước mất dân nô lệ, đêm tối trời mây chẳng ánh sao". Trải qua biết bao gian khổ, khó khăn, qua nhiều châu lục, Người đã đến với chủ nghĩa Lênin, chân lý của thời đại, tìm ra con đường giải phóng cho dân tộc Việt Nam. Bằng trí tuệ sáng suốt, Người đã khẳng định: "Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản". Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin và ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân tiến hành thành công Cách mạng Tháng Tám, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa đất nước ta tiến vào kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội. 

Từ một nước thuộc địa nửa phong kiến đi lên, Việt Nam đã hơn một lần trở thành biểu tượng của khát vọng sống trong hòa bình, tự do, độc lập. Với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, cả thế giới biết tới tấm gương Việt Nam đã chôn vùi vĩnh viễn chủ nghĩa thực dân cũ, cả thế giới vang ca Việt Nam - Hồ Chí Minh - Điện Biên Phủ. Đặc biệt, sau cuộc đụng đầu lịch sử giữa dân tộc Việt Nam với đế quốc Mỹ, thế giới càng hiểu rõ về Việt Nam, về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trên sách báo, trong những dòng cảm tưởng, nơi lưu giữ di sản của Người, ở các diễn đàn, hội thảo đều gặp nhau những tiếng nói chung ngợi ca một con người bất tử. Kỷ niệm 40 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại Hội nghị quốc tế "Việt Nam và thế giới" họp tại Hà Nội với sự tham gia của 45 quốc gia, 8 tổ chức quốc tế thuộc nhiều xu hướng chính trị, Hội thảo khẳng định những cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc đấu tranh giành độc lập, vì hòa bình và phát triển cho các dân tộc trên thế giới, Chủ tịch Hội đồng Hòa bình thế giới Romesh Chandra đã khẳng định: 

"Bất cứ nơi nào chiến đấu cho độc lập, tự do, ở đó có Hồ Chí Minh và ngọn cờ Hồ Chí Minh bay cao. 

Bất cứ ở đâu chiến đấu cho hòa bình và công lý, ở đó có Hồ Chí Minh và ngọn cờ Hồ Chí Minh bay cao. 

Ở bất cứ đâu, nhân dân chiến đấu cho một thế giới mới, chống đói nghèo, ở đó có Hồ Chí Minh và ngọn cờ Hồ Chí Minh bay cao". 

Trong Hội thảo quốc tế Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa lớn kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Giám đốc UNESCO khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Đại diện đặc biệt của Tổng Giám đốc UNESCO, Tiến sĩ M. Ácmét (Modagat Ahmed) đã viết: "Chỉ có ít nhân vật trong lịch sử trở thành một bộ phận của huyền thoại ngay khi còn sống và rõ ràng Hồ Chí Minh là một trong số đó. Người sẽ được ghi nhớ không phải chỉ là người giải phóng cho Tổ quốc và nhân dân bị đô hộ, mà còn là một nhà hiền triết hiện đại đã mang lại một viễn cảnh và hy vọng mới cho những người đang đấu tranh không khoan nhượng để loại bỏ bất công, bất bình đẳng khỏi trái đất này". 

Trên báo L'Humanité, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Pháp Gioócgiơ Mácse từ góc nhìn Hồ Chí Minh, là "con người của niềm hạnh phúc của nhân dân, con người của chủ nghĩa xã hội" đã viết: "Nhà yêu nước vĩ đại của Việt Nam không chỉ thuộc duy nhất về nhân dân nước ông, Hồ Chí Minh còn là người của phong trào cách mạng thế giới, người của phong trào cộng sản quốc tế". 

Năm 2000, Tuần báo Thời đại với ấn phẩm đặc biệt, có tên gọi "Người sưu tập thiên niên kỷ" đã tổng hợp trên một triệu dữ kiện cho cuốn sách với đề mục: 100 người của thời đại và cũng để giới thiệu 100 nhân vật có ảnh hưởng trong thế kỷ XX. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những chân dung được lựa chọn, bởi Người đã lãnh đạo cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc Việt Nam đi đến thắng lợi vẻ vang và đã đóng góp với nhân dân thế giới trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, làm cho con người trên địa cầu này bớt nhiều khổ đau, đó là những lợi ích thiết thực mà Bác Hồ đã cống hiến cho nhân loại trong thế kỷ XX. Và ở bên nước Pháp, bức tranh lớn được vẽ trên một bức tường ở Pari với chủ đề "Những người làm nên thế kỷ XX", có nụ cười của Hồ Chí Minh ở bên những trí tuệ, những tâm hồn lớn của thời đại chúng ta. 

Ở góc nhìn của nhà sử học, Giáo sư Lagiolô Xangô (László Salgó) của Hungary lại cho rằng: "Ngày nay, trong phong trào cộng sản, không có nhân vật lịch sử nào có tầm vóc có thể so sánh được với Hồ Chí Minh. Đó là tầm vóc của một con người có phẩm giá mà tên gọi gợi lên một lòng kính trọng bất di bất dịch của không những bè bạn mà cả những đối thủ của Người. Đó là tầm vóc những hoạt động mà với tư cách là nhà cách mạng và nhà chính khách, Người đã được mọi người tôn kính khi còn sống cũng như khi Người mất, không những ở đất nước của Người mà cả trên toàn thế giới". 

Không phải ngẫu nhiên dư luận tiến bộ trên thế giới, bầu bạn năm châu nói về Người với tình cảm kính yêu, ca ngợi, đánh giá cao, trước hết vì nhận thấy, Người không những là nhà yêu nước mà còn là lãnh tụ cách mạng, chiến sĩ cộng sản quốc tế. Gớthôn - Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Mỹ đã nói: "Đồng chí Hồ Chí Minh là một lãnh tụ thế giới vào lúc lịch sử loài người đang ở bước ngoặt có tính chất cách mạng cao nhất. Đồng chí là một nhà kiến trúc và tạo hình, làm nên quá trình cách mạng thế giới". 

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đánh giá: "Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà cách mạng vô sản lỗi lạc", "đồng chí đã cống hiến tất cả cuộc đời mình cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam và sự nghiệp cộng sản chủ nghĩa" 

Ngay từ khi Người còn sống, nhân kỷ niệm lần thứ 70 ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, báo Pravda (Liên Xô) viết: "Đồng chí Hồ Chí Minh là một trong những lãnh tụ lừng danh của phong trào giải phóng dân tộc ở các nước phương Đông. Cuộc đời của Người là tấm gương hy sinh tận tụy phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp của giai cấp vô sản thế giới". 

Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người luôn gắn mục tiêu độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội, đồng thời cũng là người khởi xướng cuộc đấu tranh cho tự do trong thế giới thuộc địa. Nhiều nhà nghiên cứu, chính khách, đại biểu các tổ chức quốc tế tìm hiểu, nghiên cứu về Hồ Chí Minh ở nhiều góc độ, ngoài việc nhìn nhận Người với vai trò lãnh tụ, nhà chính trị, nhà tư tưởng, Người còn là nhà văn hóa, sứ giả hòa bình hữu nghị, hình mẫu về con người của tương lai. "Tên tuổi đồng chí Hồ Chí Minh sẽ mãi mãi gắn bó với những hành động cao cả nhất và những ước mơ cao cả nhất của nhân loại, nhằm thực hiện một khối cộng đồng anh em thực sự của nhân dân các nước được hưởng quyền bình đẳng và được thỏa mãn đầy đủ về những nhu cầu vật chất và tinh thần của mình, một thế giới không có chiến tranh, không có sự tàn bạo, sự nghèo khổ và phân biệt đối xử". (Trích điện chia buồn của Đảng Cộng sản Mỹ). 

Tướng P. Valuy (Pháp) khi được tiếp xúc với Bác Hồ đã có những ấn tượng sâu sắc không thể quên về vị lãnh tụ của nhân dân Việt Nam: "Người tỏ ra có quyền lực lãnh đạo đối với mọi người bằng tấm lòng nhân hậu, chí công vô tư, bằng tuổi tác, bằng trí thông minh và trình độ học thức nói chung, bằng tất cả vốn văn hóa cách mạng đã tích tụ được ở Pháp, ở Nga, và có thể ở nhiều nơi khác. Đó là một nhân vật trung tâm điều hành công việc... hoàn toàn xả thân vì nhiệm vụ, không một chút lợi riêng tư. Trong mắt những người xung quanh, và người đối thoại, Hồ Chí Minh là một người vô cùng đức độ". 

Thật khó để khái quát hết những đánh giá về một cuộc đời, một sự nghiệp của Hồ Chí Minh. Để khép lại một góc nhìn, xin được nêu nhận định đã được đưa ra tại Hội thảo quốc tế "Hồ Chí Minh Việt Nam và hòa bình thế giới" tổ chức tại Ấn Độ nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người, Thủ tướng nước chủ nhà trong lời khai mạc hội thảo, sau khi ca ngợi sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức và chủ nghĩa nhân văn cao cả Hồ Chí Minh, cùng những cống hiến xuất sắc của Người đối với nhân dân Việt Nam và nhân loại tiến bộ, đã nhấn mạnh: "Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho tới ngày nay vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục cổ vũ nhân dân Việt Nam và các dân tộc đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của con người". 

Cũng trong Hội thảo này, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người học trò, người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất đúng khi nhận xét: "Thế giới còn đổi thay những tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi". 

Cẩm Tú
(Bài trích trong cuốn: Sức cảm hóa Hồ Chí Minh