Hội nghị “Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 37-NQ-TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng trung du và miền núi Bắc bộ đến năm 2020” tại Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội

Thực hiện Kế hoạch số 01-KH/BCĐ ngày 25-4-2019 của Ban Chỉ đạo tổng kết Nghị quyết 37-NQ/TW của Bộ Chính trị; nhằm đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ, sáng ngày 20-9-2019, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức Hội nghị "Tổng kết 15 năm ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện Nghị quyết 37-NQ-TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng Trung du và miền núi Bắc bộ đến năm 2020".

Đồng chí Nguyễn Hồng Sơn phát biểu chỉ đạo Hội nghị

Tham dự Hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, Tổ trưởng Tổ biên tập Tổng kết Nghị quyết 37; Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành liên quan; các đồng chí đại diện các vụ, đơn vị của Ban Kinh tế Trung ương; các cục, vụ của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội; các đồng chí Đại diện Sở Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội của các địa phương.

Phát biểu Khai mạc Hội nghị, đồng chí Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội nhấn mạnh, sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 37, các đơn vị thuộc bộ, các địa phương trong vùng đã nỗ lực, phối hợp chặt chẽ trong thực hiện. các địa phương trong vùng đã đề ra giải pháp thiết thực, thực hiện tốt công tác lao động, giải quyết việc làm, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nhân lực, an sinh xã hội. Tuy nhiên, đồng chí cũng nêu ra một số hạn chế tồn tại cần khắc phục, đó là điều kiện khó khăn của vùng. Chất lượng lao động chưa cao, các nguồn lực còn hạn chế. Tình hình thiên tai tiếp tục diễn biến khó lường ảnh hưởng xấu đến vùng. Đồng chí đề nghị các đại biểu tham gia bằng những ý kiến xác đáng, chỉ rõ những tồn tại khách quan, chủ quan để cùng nhau tháo gỡ.

Đồng chí Lê Tấn Dũng, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội khai mạc Hội nghị

Theo Báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 37, việc quán triệt, tuyên truyền nghị quyết đã được từng đơn vị thuộc bộ triển khai nghiêm túc. Bộ thường xuyên phối hợp với các tỉnh, thành triển khai các hoạt động có liên quan, đạt chất lượng cao. Bộ đã xây dựng cơ chế, chính sách, giải pháp về tạp việc làm, dạy nghề, an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo… Từ 2005 đến nay, nhiều chính sách đã được ban hành kịp thời, góp phần thực hiện tốt Nghị quyết 37.

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã phát triển thị trường lao động, giải quyết việc làm và thực hiện tốt chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại các tỉnh thuộc vùng Trung du và miền núi Bắc bộ. Hệ thống giáo dục phát triển theo hướng mở, linh hoạt, đa dạng với nhiều ngành nghề, tạo thuận lợi cho người lao động trong vùng. Việc phát triển giáo dục nghề nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được quan tâm triển khai thực hiện. Thực hiện tốt công tác giảm nghèo, công tác an sinh xã hội. Bộ cũng đã có nhiều giải pháp huy động các nguồn lực trong và ngoài nước để thực hiện tốt các nhiệm vụ của ngành. Nhìn chung, công tác chỉ đạo điều hành, tổ chức thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết 37 đều bám sát chủ trương của Đảng, đạt được nhiều thành công.

Đại diện Vụ Kế hoạch báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết 37 của Bộ

Trong tham luận của mình, đồng chí Ngô Trường Thi, Chánh văn phòng quốc gia về giảm nghèo cho biết, mục tiêu 30% giảm nghèo sẽ đạt và vượt. Chúng ta đã giảm gần nột nửa so với năm 2015, nhưng tỷ lệ tái nghèo vẫn cao. Một số tỉnh trong vùng có sự phát sinh nghèo cao. Cán bộ chính sách về giảm nghèo hiện còn thiếu và chưa có chức danh. Địa hình của vùng có nhiều chia cắt, gây khó khăn cho công tác giảm nghèo. Đơn cử như việc cây một cây cầu ở vùng Trung du và miền núi phía bắc cũng tốn nhiều tiền hơn ở miền xuôi, hoặc nếu hỗ trợ người dân trồng rừng nhưng không có đường để mà mua bán sản phẩm thì dân vẫn nghèo. Chúng ta cần quan tâm đến kết nối để phục vụ sản xuất và lưu thông hàng hóa trong vùng.

Đồng chí Ngô Trường Thi, Chánh văn phòng quốc gia về giảm nghèo trình bày tham luận

Đại diện Cục Việc làm, Bộ Lao động cho rằng, công tác tạo việc làm trong vùng đã thực hiện tốt, tỷ lệ thất nghiệp thấp. Tuy nhiên chất lượng việc làm trong vùng thấp, thu nhập thấp. Tạo việc làm thông qua quỹ quốc gia thường xuyên được ngân sách đầu tư bổ sung, nhưng vốn đầu tư này cũng chưa đáp ứng được nhu cầu của các tỉnh. Ngân sách địa phương cũng đã chú trọng ngân sách ủy thác để các ngân hàng cho người dân vay vốn, đây là điều tốt trong tạo việc làm cho bà con. Vùng này có đặc điểm là doanh nghiệp ít nên tạo việc làm gặp khó khăn, nhưng các địa phương cũng đã năng động tổ chức các phiên giao dịch việc làm lưu động. Nhận thức của người lao động trong vùng, lao động người dân tộc thiểu số cũng đã tăng lên.

Phát biểu thảo luận, đại diện Sở Lao động Cao Bằng cho biết, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh có hơn 30%. Tỉnh đang tập trung phát triển du lịch, với nhiều điểm đến, danh lam thắng cảnh. Tỉnh cũng quan tâm đào tạo lao động cung ứng cho các khu công nghiệp với hơn 5000 lao động. Tỉnh cũng quan tâm đến lao động qua biên giới với Trung Quốc. Tuy nhiên, tỉnh Cao Bằng đang gặp khó khăn về xuất khẩu lao động, bởi nhiều yếu tố như trình độ lao động, tâm lý lao động không muốn xa nhà… Tỉnh cũng có tỷ lệ tái nghèo khá cao. Đồng chí đề nghị cần có một số điều chỉnh chính sách, nghiên cứu hỗ trợ về giáo dục đào tạo, vay vốn hộ nghèo. Việc phân bổ vốn cho các huyện nghèo cũng cần được quan tâm hơn để phù hợp với thực tế địa phương.

Đại diện Cục việc làm phát biểu thảo luận

Đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Vụ trưởng Vụ Nông nghiệp - Nông thôn, Ban Kinh tế Trung ương cho rằng, cần quan tâm đến vấn đề đào tạo nghề cho lao động nông thôn vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Xuất khẩu lao động vẫn thấp, cần thay đổi bằng cách gắn với quá trình đào tạo. Lao động trong nông nghiệp cũng cần được đào tạo kỹ càng, nhất là đồng bào dân tộc. Cần đào tạo gắn với sản phẩm, gắn với chuỗi giá trị, các phương thức thanh toán cũng cần phải thay đổi. Lao động trong nông nghiệp tại một số tỉnh còn thiếu mà trình độ đào tạo tại nông thôn không cao, thu nhập vẫn còn thấp. Theo đồng chí, cần chú trọng đến các hợp tác xã, các hội nông dân để họ đào tạo lao động. Chương trình bảo vệ rừng cũng cần quan tâm thực hiện, thay đổi tùy theo thực tế của từng dịa phương.

Đại diện Sở Lao động Cao Bằng phát biểu thảo luận

Tại Hội thảo, các đại biểu đến từ các cục, vụ của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã tập trung thảo luận và làm rõ những nhóm vấn đề trong thực hiện Nghị quyết 37 thuộc các lĩnh vực của ngành như lao động, việc làm, đào tạo nghề, an sinh xã hội… Các tham luận, thảo luận đã nêu ra được hạn chế, tồn tại trong thực hiện Nghị quyết như mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp không đồng đều giữa các địa phương; đội ngũ giáo viên không đủ đáp ứng như cầu; chất lượng lao động người dân tộc thiểu số chưa cao… Bên cạnh đó, thiên tai tác động mạnh đến vùng, công tác an sinh xã hội gặp nhiều khó khăn; tệ nạn xã hội diễn biến phức tạp, cần sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương để giải quyết. Các đại diện từ các sở Lao động, Thương binh và Xã hội một số tỉnh trong vùng cũng đã trình bày về kết quả thực hiện nghị quyết ở địa phương mình, nêu ra các tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và đề xuất hướng khắc phục.

Phát biểu kết luận tại Hội nghị, đồng chí Nguyễn Hồng Sơn, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương đánh giá cao sự chuẩn bị của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, cảm ơn các đại biểu từ Bộ và địa phương đã tham gia những ý kiến sâu sắc. Đồng chí nhấn mạnh, các ý kiến tham luận đã chỉ ra sự tích cực trong tổ chức triển khai Nghị quyết 37, đưa ra các kết quả, hạn chế và nguyên nhân. Đồng chí khẳng định, Nghị quyết 37 đã thực sự đi vào cuộc sống, thúc đẩy sự phát triển bền vững của vùng.

Đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Vụ trưởng Vụ Nông nghiệp - Nông thôn, Ban Kinh tế Trung ương tham gia ý kiến

Đồng chí cho rằng, với xóa đói giảm nghèo, tuy tỷ lệ nghèo còn cao nhưng đời sống người dân, đặc biệt là đông bào dân tộc đã được nâng cao. Đã nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua các hình thức khác nhau. Tạo ra nhiều việc làm, phát triển sản xuất kinh doanh, xuất khẩu lao động, đào tạo được nhiều ngành nghề mới. An sinh xã hội được đảm bảo. Bộ đã nêu được hạn chế trong đào tạo, việc làm, an sinh xã hội… Tuy có nhiều nguyên nhân khách quan như cơ chế chính sách chưa đồng bộ; nguồn lực thiếu và phân tán; cơ sở hạ tầng còn thiếu hụt; sự phối hợp chưa đạt yêu cầu như mong muốn.

Trong giai đoạn tới, đồng chí Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh, có hai lĩnh vực cần quan tâm là xóa đói giảm nghèo và việc làm. Về giảm nghèo, nếu nói về thu thập thì đồng bào đã thoát nghèo, nhưng cần quan tâm đến nghèo đa chiều. Để giảm nghèo bền vững thì phải là nghèo đa chiều, khi chúng ta đánh giá thì phải có 2 chỉ số, để thấy nỗ lực được khích lệ và có chính sách phù hợp hơn. Về việc làm, để tạo được việc làm thì phải có cơ sở hạ tầng, môi trường đầu tư và kinh doanh và xác định quan điểm, hướng đi cho vùng. Đồng chí cho rằng, Với đặc thù của vùng là khó khăn thì nông nghiệp vẫn phải là số 1. Cần quan tâm đến phát triển công nghiệp gắn với sản phẩm nông nghiệp; quan tâm đến phát triển dịch vụ và du lịch. Bên cạnh đó, cần các doanh nghiệp tham gia để tạo nên các mô hình có hiệu quả. Vai trò của địa phương cũng rất quan trọng để tìm kiếm mô hình, thị trường tiêu thụ. Đào tạo của chúng ta cũng cần hướng đến nhu cầu thị trường chứ không chỉ là kỹ năng. Cần cơ chế chính sách đặc thù nhưng phải phù hợp với vùng và đi kèm với các nguồn lực được phân bổ hợp lý. Cần có sự phối hợp tốt giữa các bộ ngành, địa phương.

Thành Trung