Ban Kinh tế Trung ương tổ chức Hội thảo với chủ đề về “Huy động vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập”

Sáng ngày 24/11/2020, tại Hà Nội, dưới sự bảo trợ và chỉ đạo chuyên môn của Ban Kinh tế Trung ương và Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta), Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển đã chủ trì, phối hợp với Vụ Công nghiệp, Ban Kinh tế Trung ương tổ chức Hội thảo với chủ đề về "Huy động vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập". Đồng chủ trì Hội thảo là các đồng chí: Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương; Phạm Quang Thao, Phó bí thư Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương; Đặng Huy Đông, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển (PDI).

Đồng chí Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương phát biểu khai mạc

Hội thảo có sự tham gia của đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Tài Chính, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các tổ chức, công ty quốc tế: Astris Finance, Hogan Lovells, Moody's, DFC, Marubeni. Hội thảo là một trong những hoạt động thiết thực gắn nhiệm vụ công tác của Ban Kinh tế Trung ương về hướng dẫn, triển khai Nghị quyết số 55-NQ/TW, ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về Định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Hội thảo thu hút sự tham gia của hơn 120 đại biểu đến từ các ban, bộ ngành trung ương và địa phương, các đại sứ quán và tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp quốc tế và trong nước.

Đồng chí Phạm Quang Thao, Phó bí thư Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh, năng lượng có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia và là một nhu cầu thiết yếu đối với sinh hoạt của con người. Việt Nam xác định, ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững, đi trước một bước, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm quốc phòng, an ninh, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Đồng chí Đặng Huy Đông, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển (PDI) phát biểu đề dẫn Hội thảo

Để xác định các quan điểm, mục tiêu và tầm nhìn, nhiệm vụ và giải pháp có tầm chiến lược đối với phát triển năng lượng quốc gia trong thời gian tới, trên cơ sở Đề án do Ban Kinh tế Trung ương chủ trì, phối hợp các Bộ Công Thương và các bộ, ngành xây dựng, ngày 11/02/2020, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW về Định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết 55 được đánh giá là có nhiều điểm mới, có tính đột phá trong phát triển năng lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước và phù hợp với xu thế của thời đại.

Các đồng chí chủ tọa Hội thảo

Nghị quyết đã xác định quan điểm "khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng", "Thực hiện xã hội hoá tối đa trong đầu tư và khai thác, sử dụng cơ sở vật chất, dịch vụ ngành năng lượng, bao gồm cả hệ thống truyền tải điện quốc gia trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh". Đồng thời, Nghị quyết cũng đề ra nhiệm vụ: nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế tài chính và huy động vốn đặc biệt cho đầu tư phát triển ngành điện. Cho đến tháng 8/2020, các dự án nguồn điện độc lập (IPP) đã được đầu tư và vận hành có công suất khoảng 16.400 MW (chiếm 28,3% công suất đặt của toàn hệ thống) và ngày càng có xu hướng tăng lên theo tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết 55.

Ông Frederic Henry, Astris Finance  phát biểu trực tuyến

Để bảo đảm thực hiện được các mục tiêu đề ra trong Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị, trong đó tổng công suất của các nguồn điện đến năm 2030 đạt khoảng 125 - 130 GW, sản lượng điện đạt khoảng 550 - 600 tỉ KWh, ngành điện cần đầu tư với quy mô rất lớn. Trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư của Nhà nước vào các dự án điện ngày càng khó khăn, việc thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân có vai trò và ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư tư nhân vào ngành điện nói chung và vào các dự án điện độc lập (IPP) hiện nay còn nhiều khó khăn, vướng mắc.

Đại diện Moody's Ratings phát biểu trực tuyến

Bên cạnh đó, đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào ngành điện cũng còn một số vướng mắc trong lĩnh vực quản lý ngoại hối như vấn đề chuyển đổi ngoại tệ, chuyển tiền thực hiện hoạt động chuẩn bị đầu tư; chuyển vốn, lợi nhuận và nguồn thu hợp pháp ra nước ngoài; chuyển nhượng vốn đầu tư, chuyển nhượng dự án đầu tư, rủi ro tỷ giá…Trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn, nguồn vốn ODA với những điều kiện vay thuận lợi ngày càng hạn hẹp.

Ông Nguyễn Khoa Đức Anh, GĐ khối doanh nghiệp, Vietinbank 

Tuy vậy, để huy động được nguồn vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập, đòi hỏi chúng ta phải tuân thủ các yêu cầu và luật chơi quốc tế. Đồng thời, dòng vốn quốc tế cho dù rất lớn những sẽ chỉ dịch chuyển về các quốc gia đáp ứng 3 tiêu chí: có quy mô thị trường đủ lớn; khả năng sinh lời ở mức hấp dẫn; và rủi ro thấp. Rõ ràng là, với tổng mức đầu tư gần 13-15 tỷ đô la Mỹ/năm, quy mô thị trường Việt Nam là đủ sức hấp dẫn. Để tăng khả năng sinh lời và giảm rủi ro nhằm thu hút được dòng vốn quốc tế, trên bình diện quốc gia, Việt Nam cần coi trọng vai trò của xếp hạng tín nhiệm quốc gia. Từ đó, thu hút vốn quốc tế cho các lĩnh vực nói chung, trong đó lĩnh vực năng lượng sẽ thuận lợi hơn.

Đại diện DFC Hoa Kỳ phát biểu trực tuyến

Đồng chí Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh, Ban Kinh tế Trung ương đề nghị cần có những nghiên cứu, thảo luận cụ thể về cơ chế vận hành, các điều kiện và cách tiếp cận, thu hút dòng vốn này trên cơ sở về kinh nghiệm quốc tế kết hợp với thực tiễn tại Việt Nam. Phù hợp với yêu cầu đề ra trong Nghị quyết 55 về việc tạo lập môi trường thuận lợi, minh bạch; xoá bỏ mọi rào cản để thu hút, khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư, phát triển các dự án năng lượng trong và ngoài nước; tiếp tục khuyến khích, thu hút đầu tư nước ngoài có quy mô, chất lượng và hiệu quả cho ngành năng lượng.

Bà Samantha Campbell và Ông Sean Conaty – Hogan Lovells phát biểu trực tuyến

Đồng chí khẳng định, với trách nhiệm là cơ quan được Bộ Chính trị giao chủ trì hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra và giám sát việc triển khai thực hiện Nghị quyết 55, Ban Kinh tế Trung ương sẽ lắng nghe, tiếp thu để tổng hợp vào các báo cáo kiến nghị gửi Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và các cơ quan để góp phần đưa Nghị quyết quan trọng này sớm đi vào cuộc sống một cách hiệu quả.

Ông Miura, Đại diện Tập đoàn Marubeni phát biểu tham luận

Phát biểu Đề dẫn tại Hội thảo, đồng chí Đặng Huy Đông, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển cho rằng, năng lượng là một kết cấu hạ tầng không thể thiếu để đảm bảo duy trì tăng trưởng của nền kinh tế. Theo tính toán, 10 năm tới chúng ta cần thu hút 150 tỷ đô-la Mỹ để đầu tư các dự án phát điện, bằng 1 nửa tổng GDP hiện nay của đất nước. Với quy mô thị trường vốn trong nước hiện nay và trong ít nhất 5 năm tới, dòng vốn nội sinh của nền kinh tế không thể đáp ứng yêu cầu nguồn vốn cho phát triển ngành điện lực.

Từ 2015, Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình thấp, cửa tiếp cận nguồn vốn ODA được cho là ưu đãi đang khép lại. Vậy nguồn vốn còn lại duy nhất là từ các định chế tài chính quốc tế. Thị trường vốn quốc tế rất lớn, hàng chục ngàn tỷ đô-la, dư sức thỏa mãn nhu cầu vốn của Việt Nam. Nhưng cũng như các hàng hóa khác, dòng vốn quốc tế có tính cạnh tranh rất cao theo đúng quy luật cung cầu và được vận hành theo những chuẩn mực nhất định, rất chặt chẽ đòi hỏi mọi người tham gia thị trường phải tuân thủ, không có ngoại lệ. Đặc biệt vốn cũng như các hàng hóa khác, được giao dịch theo các mức giá khác nhau. Giá của vốn chủ yếu được xác định bởi mức độ rủi ro của khoản đầu tư, rủi ro cao, chi phí cao và kỳ vọng lợi nhuận cao, và ngược lại.

Ông Nguyễn Ngọc Minh, Phó vụ trưởng Vụ Quản lý ngoại hối, Ngân hàng nhà nước Việt Nam phát biểu tham luận

Đồng chí nhận định, Hội thảo hôm nay có thể xem như một lớp tập huấn, nâng cao hiểu biết của chúng ta về thị trường vốn quốc tế, các điều kiện cứng và các điều kiện có thể thương thảo của các bên cho vay; định vị nền kinh tế Việt nam dưới góc nhìn của các nhà đầu tư nước ngoài; nhận diện những cơ hội để cải thiện vị thế của nền kinh tế Việt Nam trên thị trường thế giới v.v… từ đó giúp chúng ta rút ra những hàm ý để xây dựng khung chính sách, cải thiện môi trường đầu tư, thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế để tiếp sức cho nền kinh tế, nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển kinh tế nhanh và bền vững trogn thập niên tới.

Phiên thảo luận của Hội thảo

Tham dự và trình bày tại Hội thảo là các diễn giả, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, luật, năng lượng đến từ các công ty Astris Finance, Hogan Lovells, Moody's, GE Capital, DFC, Marubeni, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương (Vietinbank), các diễn giả tập trung tham luận một số chủ đề như khái quát quy trình cấp vốn và phân bổ rủi ro giữa các bên trong Hợp đồng mua bán điện (PPA); cách thức cải thiện chỉ số tín dụng quốc gia cho Việt Nam; tham gia của Ngân hàng địa phương vào các dự án huy động vốn quốc tế; những chuẩn mực cần có trong Hợp đồng mua bán điện (PPA) để có thể huy động vốn đầu tư cho các dự án điện độc lập; cụ thể các tiêu chuẩn kêu gọi vốn và các thức phân bổ rủi ro trong Hợp đồng mua bán điện đối với các dự án điện độc lập; kinh nghiệm đầu tư các dự án điện độc lập tại Trung đông và Indonesia (Hợp đồng mẫu PPA); chính sách quản lý ngoại hối của Việt Nam… Bên cạnh các tham luận, Hội thảo còn có phiên Hỏi đáp và Thảo luận về những cơ chế, chính sách liên quan đến chủ đề Hội thảo với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế và các bộ, ngành của Việt Nam.

Hội thảo là diễn đàn hữu ích, giúp các cơ quan tham mưu của Đảng, các cơ quan quản lý của Nhà nước, các nhà nghiên cứu, các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp thảo luận, đánh giá thêm về hướng tiếp cận và một số phương thức, điều kiện phù hợp để huy động các nguồn vốn quốc tế cho phát triển năng lượng nói chung và cho các dự án nguồn điện độc lập nói riêng. Đồng thời Hội thảo cũng làm rõ thêm vai trò quan trọng của Ngân hàng nhà nước Việt Nam gắn với những cơ chế, chính sách về quản lý ngoại hối, cũng như sự tham gia của các ngân hàng thương mại cổ phần vào các dự án huy động vốn quốc tế và một số nội dung liên quan khác nhằm thúc đẩy phát triển các dự án nguồn điện độc lập, đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Phòng Truyền thông - Trang TTĐT